Page 102 - Ant Sanat Dergisi - Sayı 11

Geldi Cebrail Adem’e söyledi / Hak buyurdıgın
ayan eyledi Kaygusuz Abdal’dan
Nice ki söyledi hergiz gitmedi / Cebrail’in se-
sini işitmedi Ben bu derde düşeli bu sakalı kırkarım
Türki dilince Cebrail ‘hey, dur’ didi / ‘Duru gel Dost ile bilişeli bu sakalı kırkarım
uçmak’ın terkin ur’ didi.” (Gülistan)
Kaygusuz’un şathiyyelerinden yola çıkılarak Ben kırkarım o biter çimende bülbül öter
onun ilk “gerçeküstücü”lerden olduğunu söy- Usta berber der yeter bu sakalı kırkarım
leyenler olmuştur. Onun yaradılış konularını
işleyen devriyelerinden yola çıkarak onun ilk
“varoluşçu”lardan olduğu sonucuna da bu akıl Aşka olup mülâzim bilindi cümle râzım
yürütmeyle varabiliriz. Gayrı sakal ne lâzım bu sakalı kırkarım

Esrarlı sözlerin sırrı Ben çalarım tanbura giyinirim tennûre
En uç örneklerini Kaygusuz’da gördüğümüz
şathiyyeler, imalı sözlerle varlık sorunları- Hak çerağın uyara bu sakalı kırkarım
nın vurgulandığı tersinden okunması gereken
cümlelerle kurulmuş olan şiirler mi demek- Var mı bunda bir hatam gayrı gönülden atam
ti, yoksa dönemin tasavvuf ehilleri, dönemin Çok mu gelir bir tutam bu sakalı kırkarım
şairlerinden farklı olarak şarap değil de esrar
içerek mi nefis terbiyesini sınavdan geçiriyor Ben gezerim yazıda kuvvetim var bazuda
ve bu terbiyeyi tersinden okunan cümlelerle
ifade ediyorlardı? Ne işim var kazıda bu sakalı kırkarım
“Beng ile seyretmeğe ah bize bir bağ olsa /
Issı soğuk olmasa havası hup sağ olsa” diyen, Kaba sakal istemem hep kesilse gam yemem
“Hayranlık esin ve cana bengilik de gereğ olur” Hiç kısa uzun demem bu sakalı kırkarım
diyen, “Gel iy miskin Kaygusuz esrardan al
öğüdü / Bu aşıklar otudur yemek vermez her
tada” diyen Kaygusuz’un şathiyyelerde kur- Sakalımla kaşımı bıyığımla başımı
duğu cümleler tersinden okunması gereken Hak onara işimi bu sakalı kırkarım
cümleler miydi, yoksa Kaygusuz da modern
takipçileri Baudelaire, Rimbaud, Nerval, “Beat Kaygusuz Abdal menem fartı furtu bilmenem
Generation” temsilcileri Ginsberg, Ferlengetti Bir tüyünü koymanam bu sakalı kırkarım
benzeri şairler gibi esrar içerek mi bu cümle-
leri kuruyordu?
Bektaşilerin esrara “kaygusuz” adını vermele- Mülâzım: Birine bir şeye düşmek, işe koyul-
rinin hikâyesi bunu kanıtlar mıydı? mak. Tennûre: Dervişlerin giydikleri yakasız,
Sorunun cevabını “evet” olarak veren edebiyat- kolsuz, etekleri belden itibaren genişleyen giy-
çılar ve tarihçiler olsa da şathiyyeler tasavvuf fel- si. Yazı: Ova. Bazû: Pazı, kol. Kazıda: Kadıda.
sefesine uygun olarak anlamının çoğu kez tersini
söyleyen ya da sözü imalı söyleyerek kaba sofu-
ları eleştiren, zahitlerle dalga geçen şiirlerdir. antsanat

102 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi