Page 105 - Ant Sanat Dergisi - Sayı 11
P. 105

gelirinin % 12’si) elde ediyorlar, SS subay-
                    larına  ve  askerlere  sigara  dağıtıyorlardı.
                    Tüm  kampanyalara  rağmen  ilk  yedi  yılda
                    sigara içen oranı olasılıkla tepkisel olarak
                    %  50’ye  yakın  arttı.  Faşist  liderler  Hitler,
                    Franco,  Mussolini  tütün  ve  mamullerini
                    kullanmıyor;  Stalin,  Churchill  ve  diğer  li-
                    derler içiyordu. Ancak Himmler, Goebbels
                    gibi üst düzey naziler de sigara içmeyi sür-
                    dürüyorlardı. Führer kötü örnek olmama-
                    lıydı. Alman tütün içimi epidemiyolojik ça-
                    lışmaları 1943 yılında dünyanın en iyisiydi.
                    Çalışmalar, kanser dışında, genç yaşta gö-
                    rülen  koroner  kalp  hastalıklarının  nedeni
                    olarak da tütün ve mamullerini en önemli                leri ve doktorları da kullanarak toplumu yan-
                    faktör olarak gösteriyordu. Nazi araştırmaları,         lış yönlendirmeye devam etti. ABD’de federal
                    sigara içen annelerin sütünün nikotin içerdiği-         devletin halk sağlığından sorumlu hekimi (Sur-
                    ni ve hamileyken sigara içmenin ölü doğum ve            geon General) sigaranın sağlığa zararlı olduğu
                    düşük  oranlarında  artışa  neden  olduğunu  ilk        raporunu 1964 yılında bir Pazar günü yayınla-
                    kez ortaya koymuştu. Savaşın sonlarına doğ-             dı. Hem Cumartesi günleri yüksek olan sigara
                    ru askerler ve erkeklerde sigara içimi daha da          satışlarına engel olmaması hem de tatil günü
                    artmıştı. Ancak toplam içilen miktar ekonomik           gazete tirajını arttırmak için Pazar günü seçil-
                    faktörlerin de etkisiyle azalıyordu. Savaşın or-        mişti.
                    talarına doğru gerginliği azaltmak için sigara          Akciğer  kanserinin  1927  yılında  tüm  kanser-
                    karşıtı politikalar terk edildi. Olasılıkla ekono-      ler içindeki oranı %14 idi, günümüzde ise 2018
                    mik nedenlerle 1950 yılında içenler on yıl ön-          yılı istatistiklerine göre en sık görülen kanser
                    cesine göre yarıya düşmüştü. II. Dünya Sava-            olup, yılda 2.1 milyon yeni hastaya tanı konul-
                    şı’nın sonunda tütün kaçakçılığı yaygınlaştı ve         makta ve yılda 1.8 milyon insanın ölümüne yol
                    1949’da her ay yaklaşık 400 milyon Amerikan             açmaktadır.  Aslında  öldüren  sigara  değildir
                    sigarası  Almanya’ya  yasadışı  yollardan  girdi.       tıpkı trafik kazalarından ölümlerin trafik cana-
                    Marshall Planı’nın bir parçası olarak ABD, üc-          varına bağlı olmadığı gibi…
                    retsiz tütün ihracatı için 70 milyon dolar har-         Bugün hala Naziler adına olumlu olarak algı-
                    cadı. Almanya’da yıllık sigara tüketimi 1950’de         lanabileceği  düşüncesiyle  Nazi  dönemi  siga-
                    kişi başına 460’dan 1963’te 1,523’e yükseldi.           ra karşıtlığı çalışmaları göz ardı edilmektedir.
                    Tütün kullanımı ile akciğer kanseri arasındaki          Kanser ve sigara ilişkisi için kanıtların yeter-
                    ilişki ile ilgili bilgiler yeni değildi. Amerikalı Isa-  li  olduğunu  ve  gereken  tek  eylemin  sigarayı
                    ac Adler, 1912’de sigara içmenin akciğer kanse-         yasaklamak  olduğunu  ortaya  koyan  Lickint,
                    ri oranlarını artırmakta olduğunu öne sürmüş-           insanlığı erken bir zamanda uyarmıştı. O, 20.
                    tü. Bununla birlikte geniş halk sağlığı verileri        yüzyıl  tıp  biliminin  en  büyük  isimsiz  kahra-
                    ve kanıtlar yetersizdi. Tütün tekellerinin gücü         manlarından biriydi.
                    ve baskısının güçlü olduğu ABD’de uzun yıllar
                    boyunca  sigara  reklamları  çocukları,  hamile-                                              antsanat






                                                                                           Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi  105
   100   101   102   103   104   105   106   107   108