Page 86 - Ant Sanat Dergisi - Sayı 11

Antalyalı Rum Ortodoks Mübadillerin Gözünden:
Meryem Ana Ikonası’nın

Atina’ya Yolculuğu

Lozan mübadillerinin zorunlu göç sırasında ve göç sonrasında yerleştikleri toprak-
larda yaşadıkları hüzünlü hikâyelere sinemada yeterince değinilmemiştir. Mübadele
hakkında yazılı kaynaklar da az sayıdadır. Göçte yaşanılan acıklı durumlar arşivler-
de onları ortaya çıkaracak kişileri bekleyedursun; dönemin canlı tanıklarının
anlattıklarından yola çıkarak Türkiye’de daha önce üzerinde durulmamış ve Rum
Ortodoksların inanışında ikonik bir yere sahip olan “Antalya Meryem Ana İkonası”
konusuna bir tablo çıkaralım.

I. Dünya Savaşı sonrasında imza- görmekte ve kutlanmaktadır. Yine Hristiyan
lanan Lozan Barış Anlaşması’na
inancı uyarınca Aziz Cyrille, MS 431’deki Efes
ilaveten, Türkiye ile Yunan Kral-
konsilinde Meryem’e “Tanrı doğuran” anla-
lığı arasında imzalanan ek an-
Böylelikle Meryem’e, Kutsal Ruh vasıtasıyla
laşma uyarınca, Yunanistan’daki mına gelen “Theotokos” unvanını atfetmiştir.
Müslümanların Türkiye’ye; Türkiye’deki Orto- hamile kalması ve bakire özelliğini koruyarak
doks Hristiyanların ise Yunanistan’a zorunlu Tanrı İsa’yı dünyaya getirmesi gibi özellikleri
olarak göç ettirilmeleri durumu ortaya çık- üzerinden Hristiyan dünyasında önemli bir iti-
mıştı. Anlaşılacağı üzere “Mübadele” bir din bar kazandırılmıştır.
nüfusu değişimiydi ve binlerce yıldır Anado- Asırlar boyunca Anadolu, Trakya ve Balkan
lu’da yaşayan Rumlara, Türk Ortodoks Hris- coğrafyasında komşu ve akraba ilişkileri için-
tiyanların da eklenmesiyle yaklaşık 1 milyon de yaşadığımız Rumların bu kutsal gününe
500 bin kişi Türkiye’den Yunanistan’a gitmek ithafen; Antalyalı Rumların Meryem Ana iko-
durumunda kaldı. Bu aynı zamanda sonradan nasıyla birlikte Yunanistan’a olan göç hikâye-
Müslümanlığı seçen Yunanlılar da dâhil olmak sine, Rumların anlatılarından yola çıkarak ge-
üzere Yunanistan’da yaşayan yaklaşık 500 bin lin bir bakalım.
Müslüman’ın da Türkiye’ye gelecekleri anla-
mına gelmekteydi. Antalya Meryem Ana İkonası’nın Önemi
Meryem Ana ikonası, Antalya’nın Rum Orto-
Rum Ortodoksların Kutsal Günü ve Meryem Ana doks nüfusunun Lozan Antlaşması sonrası
Hristiyanlıkta Meryem adına pek çok dini mübadeleyle Yunanistan’a giderken yanların-
bayram bulunmaktadır. Örneğin 15 Ağustos, da gizlice götürdükleri, bilinen kutsallarından
İsa’nın annesi Meryem’in günahsız olarak be- en önemlisidir. Rumlar ikonayı beraberlerin-
denen göğe (cennete) yükseldiği ya da İsa ta- de gizlice götürmüşlerdir; çünkü mübadillerin
rafından göğe alındığı kutsal gün olarak kabul yolculuğa çıkmadan önce yanlarına aldıkları

86 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi