Page 136 - ANT SANAT 12
P. 136
Algılar ve Gerçekler
Elmas, Nasıl “Tektaş” Oldu?
Bu yazıda size Gemoloji’de; yani mücevher biliminde varlığı inkâr edilemez bir gerçeği
anlatacağım. Daha sonra da Türkiye mücevherlerini... Ama bu bölüm konusu,
tektaş meselesinin nasıl her birimize aheste aheste empoze edildiği.
E lmas denen parlak mücev- Serdar lı sıradan insanların elmasa olan
her, tarihin eski dönem-
bakışını ortaya çıkardılar. Buna
lerinden beri bilinen ve
göre elmas sıradan bir Amerika-
nadir bulunduğu için çok
değerli olduğu kabul edi- YILMAZ lı için sadece süper zenginlerin
aldığı bir üründü ve bu insanlar
len bir taştır. 1870 senesinde İngilizler ellerindeki paraları elmas yerine
Güney Afrika’da devasa elmas yatakları bulun- araba veya ev eşyasına yatırmayı daha man-
ca ve birçok şirket buradan çılgınlar gibi elmas tıklı buluyorlardı.
çıkarmaya başlayınca elmas artık o kadar da N.W Ayer şirketindeki uzmanlar -ki, bunların
değerli olmamaya başladı. İngilizler elmas fiyat- arasında ünlü psikologlar da bulunuyordu-
larının giderek düştüğünü ve piyasayı her cins oturup insanları son derece pahalı elmasları
ve boyda binlerce taşın doldurduğunu görünce almaya nasıl ikna edeceğiz diye düşünmeye
bu işe bir son vermeye karar verdiler. İlk olarak başladılar. İlk önce ürünü kuvvetli bir duyguya
tüm elmas şirketlerini tek bir şirket altında to- bağlamaları lazımdı ve sonrasında da elmasla-
parladılar. Bu firmanın ismi De Beers’dı. De Be- rını satıp elden çıkarmalarına engel olmaları ge-
ers, İngiliz devletinin de desteğiyle kısa zaman- rekiyordu. Çünkü hem elmasın ikinci el piyasası
da dünyadaki elmas üretiminin büyük kısmına çok gelir getiren bir alan değildi; hem de insan-
sahip bir tekel haline dönüştü. Sonra piyasaya lar ellerindeki elmasları aldıktan sonra zamanlı
sürüleceğini kontrol ettiği için zamansız satmaya başlarlarsa
elmasın yüksek fiyatlardan De Beers firmasının elmas fi-
satılması işini halletmiş oldu. yatlarını belirlemesi zorlaşırdı.
Şimdi yapılması gereken şey Onlara yüksek duygu içeren,
insanların elmas almasını toplumun kutsal kabul ettiği
sağlamaktı. Burada devreye ve hep ellerinde tutacakları bir
reklamcılık giriyordu tabii. değer lazımdı. Tahmin ettiğiniz
De Beers, uzun bir araştır- gibi sonunda buldular.
madan sonra kendisine Ame-
rikan pazarını seçti ve 1938 Aşk ve Evlilik!
senesinde N.W. Ayer isimli Ayers, hedefi saptadıktan son-
reklamcılık şirketiyle anlaştı. ra müthiş bir kampanyaya
Reklamcılar bir sene kadar başladı. Çok satan gazeteler-
süren çok detaylı anketler ve de ünlülerin sevgililerine ev-
analizlerden sonra Amerika- lilik teklif ederlerken aldıkları
136 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 137
