Page 34 - ANT SANAT 12
P. 34
Yazı Dizisi
Yoksulluğun Hayalet Yüzü:
s
“Taş Kıranlar”
17. yüzyıl Hollanda Altın Çağ ressamları tarafından üretilen yoksulluk temsilleri, sanat
tarihinde önemli bir kırılmaya işaret ediyordu. Bu dalga Franz Hals’dan 19. yüzyıl
modernizminin önemli fırçalarından Van Gogh’a uzanan zengin bir görsellik yaratmıştı.
Ali
ŞIMŞEK
B urada yoksulların “kendi” im- daldı. Yakın plan bir vajina vardı tuvalde. Bu
ancak fotoğraf ve daha sonra sinema esteti-
gelerini seyretmelerinden bah-
setmiyoruz elbette. Yüzlerce
ğinin görebileceği bir görme biçimiydi. Bütün
yıl köylülük ve kent yoksulları
ve pürüzsüz beden idealiyle dalga geçercesine
eğer kilisede bir ikona ya da res- insanların geldiği köken, Klasisizmin tüysüz
me denk gelmemişlerse; bırakın bütün kıl ve tüyüyle izleyiciye bakıyordu. Av-
imajı, kendisinin ayna yansımasını bile göre- rupa 1848 devrimleriyle altüst olurken yaptığı,
meyeceklerdir. 1849 tarihli “Taş Kırıcılar” resmi ise bir milattır
19. yüzyılın gergin toplumsal atmosferinde ça- aslında. 1848 tarihi başka bir “bela” olaya da
lışan sınıflar çerçevesinde yoksulluğun resme şahittir. Marx ve Engels’in dünyanın “tehlikeli
girişindeki en kritik eşikte ise Gustave Courbet sınıflarına” yaptığı büyük çağrının metni Ko-
duruyordu. Günümüzdeki anlamıyla “gerçek- münist Manifesto!
çiliğin” kurucusu olan Courbet, 1871 Paris Ko- “Taş Kırıcılar” eylem ve özgüven halindeki
münü eylemleri içinde aktif yer almış, sosyalist yeni bir sınıfın resmidir. Ne Brueghel’in köy-
esinli bir sanat komiserliği çerçevesinde, İmpa- lüleri gibi hafif grotesk, ne de Hals’ın yardıma
ratorluk militarizminin simgesi, Alman toplarını muhtaç, yorgun melankolik yüzleriyle düşkün-
eriterek yapılmış Vendom Anıtı’nın yıkılmasında lerevi konuklarıdır. Courbet, figürlerini sırttan
aktif rol oynamıştır. Anarşizmin kurucularından ya da verevine omuzdan konumlandırmıştır.
Proudhon yakın dostlarındandı ve bir portresi- Bu seçim çalışmanın şiddetini daha da güçlen-
ni yapmıştı. Mülkiyet Hırsızlıktır diyen eylemci, dirir. Yüzleri dolayısıyla bireyselliği deneyim-
kitapları ve notlarının yanında oynayan çocuk- lemeyiz. Herkestir taş kıran! Sırttan görüntü
ların umut dolu ışıltısı ile bakıyordu adeta. dedim bu gerçekten önemli bir unsur. Bugün
Ayrıca modernizmin kurucu eylemlerinden sinemada Tarkovski, Antonioni veya bizden
olan 1863 tarihli Reddedilenler Salonu’nun Nuri Bilge Ceylan’ın vazgeçilmez kadrajlarını
Cézanne, Manet ve Whistler gibi isimleriy- biz aslında bir tarafıyla Alman Romantizmi’ne,
le beraber aktif bir katılımcısıydı. 1866 tarihli Caspar David Friedrich’e borçluyuz.
“Dünyanın Kökeni” resmi ise tam bir skan- Sırttan kadraj “bakanın baktığı” yeni bir dina-
34 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 35
