Page 35 - ANT SANAT 12
P. 35
ünlü “Nedimeler” tablosun-
daki ressamın atölyesinden
sonraki en sarsıcı resim-
di bu. 1855 tarihli “Ressa-
mın Atölyesinde Gerçek Bir
Alegori” ismini taşıyan bu
kompozisyon eski tarz res-
samlığa gerçek bir vedaydı
aslında. Tablonun sol tara-
fında toplumun her kesimin-
den insan figürleri yer alır.
Ressam Courbet bir manza-
ra resmi yapmaktadır. Çıp-
lak model pürüzsüz ve ideal
güzelliğiyle akademik sanat
mizm getirir resme. Biz de “bakanın baktığı”na
“bakan” oluruz! Caspar David, resim tarihin- geleneğinin bir sembolüdür. Tablonun sağın-
de ilk defa, Yüce’nin deneyimini gösteren Rü- da George Sand, Charles Baudelaire, Cham-
ckenfigur’ü keşfetmiştir. Sarp bir uçurumdan pfleury, Pierre-Joseph Proudhon ve koleksi-
bakan, bulutların sonsuzluğunu deneyimleyen yoncu Alfred Bruyas’nın da yer aldığı ressamın
gezgin, ya da başka bir yüceye, grup vakti kı- arkadaşları ve ortakları bulunmaktadır. Ressam
zıl, ya da Homeros’un deyimiyle “şarap rengi egemen sipariş sistemi ve aristokratik-burjuva
deniz”e, okyanusa bakan insanlar hep ortak bir sanat anlayışının ironisini göstermektedir as-
deneyimi paylaşırlar. Courbet elbette Caspar’ın lında. Tablo antik ve Rönesans idealleriyle sar-
farkındaydı. Çalışan “özgür” kölelerin zor işi ve hoş bir klasisizmin ve orta sınıf evlerine kadar
emeği sırttan verilmişti. ‘Taş Kıranlar’ sadece girmiş manzara resminin dışında bir dünyayı
19. Yüzyılı değil, uzun ve kısa yirminci yüzyılı da göstermektedir aslında: Bıkkınlık! Taş Kıranla-
sallayacaktı elbet; 1917 Ekim Devrimi’nin ege- rın hayaleti dolaşmaktadır artık. Alegori Yunan-
menlere verdiği korkuyu köpürterek. ca ve Latince soyağacı düşünüldüğünde yer de-
Courbet bir istisnaydı. Resim boyama yönte- ğiştirme demektir. Taş Kıranlar yer değiştirmek
mi Barok ve Klasisizmle harmanlanmış yeni istiyordur anlam evrenimizde. Komünist Mani-
bir tavrı gösteriyordu. 1870 ve 80’lere gelindi- festo’daki ünlü cümleyle söylersek; “Avrupa’da
ğinde resim farklı bir evreye girecek; genelde bir hayalet dolaşıyordur” artık. Ya da toprağı
Courbet unutulup Monet ve Manet isimleriyle kazan bir köstebek! Taşkıranların kazdığı top-
ışıldayan İzlenimcilik, modernizmin müsebbibi raktan fırlayacak başka bir hayalet.
olacaktır. Skandal ve ironi ile sarmalanmış, ka- 1855’teki Paris Dünya Fuarı’nın jürisi sanat-
lın boya ve fırça izinin titreşimi ile coşmuş bir çının on bir çalışmasını fuara kabul etmesine
dünya kafelere; orta sınıflar boheme uzanacak rağmen bu tablo reddedildi. Courbet, salonun
ve yoksulluk imgesi can sıkıcı bir anı olarak yakınlarında bir çadır kurarak kendi sergisini
silikleşecektir. Ama onda hafif tuşeler ve ışıltı açtı. Bu sergi modernizmin görünürlüğünün
eksikti. Oysa aynı Courbet, fiili (ve de modern) arttığı Reddedilenler Sergisi’nin (Salon des Re-
ressamlık konumunu bizzat atölyesini res- fusés) de habercisi oldu.
mederek daha önce göstermişti. Velázquez’in antsanat
34 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 35
