Page 73 - ANT SANAT 12

sağlık sorunlarının çözümü bulunamamıştı.
İnsan gücü yetersizdi ve köyler çağ dışı sağlık
gelenekleri içinde kıvranıyordu. Ülkenin kal-
kınmasında eğitim ve sağlık birlikte çözülme-
sinin zorunluluğunu kavramakta kolay değildi.
İşte Köy Enstitüsünün kurucuları bu yüksek
kavrayış ile sağlık bakanlığının üzerine düşen
görevi üstlendi ve köylere ulaşacak sağlık me-
murlarını yetiştirmeyi köy enstitüleri başardı.
20 köy enstitüsünden 7’sinde Sağlık Kolu Oku-
lu açıldı ve 1943’ten 1954’e kadar her yıl 500, 10
yılda da 5000 gezici köy sağlık memuru ile ebe
ve hemşire yetiştirilmesi hedeflendi. Böylece
her bir gezici köy sağlık memuru 8 köyün birinci
basamak sağlık hizmetini görerek 40 bin köyün
yakıcı, temel sağlık sorununu çözmüş olacak-
tı. Maalesef iktidardaki değişimden sonra karşı
devrim rüzgârıyla 1946’da Sağlık Kollarının 5’i
kapatıldı, ardından daha Köy Enstitüleri, 1954’te
henüz kapatılmadan Köy Sağlık Kolu 1950’de fii-
len kapatıldı. Toplam yetişen 1599 gezici köy sağ-
lık memuru, 15-20 köye bakarak ülkemizin nere-
deyse 20-25 bin köyünün birincil basamak sağlık
sorunlarına merhem oldular. Salgın hastalıkların
önü ancak kesildi. Aşılama başarılı olma şansını
yakaladı. Köylerde en basit hijyen koşulları, sağ- Kitabınızı oluştururken karşılaştığınız en-
lıklı yaşam olanakları böyle ulaştırıldı. geller oldu mu, kaynaklara ulaşmakta zorluk
yaşadınız mı?

Mualla Aksu: Köy sağlık memurları köyler- Hilmi Uysal: En büyük engel bilgi noksanlığı
deki salgın hastalıkların önlenmesi ve tedavi idi. Yaşayan Köy Enstitüsü Mezunu Sağlık Me-
edilmesinde önemli yararlar göstermiş, ba- murlarına ulaşmamız ve onlardan doğrudan
tıl inançlarla savaşmış, köylünün ev, giysi ve yaşadıklarıyla ilgili bilgi ve düşüncelerini öğ-
beden temizliğine önderlik etmişlerdir. O ta- renmemiz gerekiyordu. Ne mutlu ki az sayıda
rihlerde halkın yüzde 80’i köylerde yaşadığı yaşayanlar vardı ve ulaşabildiğimiz hepsine
ve şehir merkezlerinde bile yeterli hastane ve ulaşmaya çalıştık. Kayıtlar yeterli tutulmadı-
sağlık çalışanı bulunmadığı düşünülürse, gezi- ğından ve de arşivler dağıtılıp perişan edildi-
ci sağlık memurlarının ne denli önemli bir iş- ğinden (aynen Köy Enstitüsü Yerleşkelerinin
lev gösterdiği daha iyi anlaşılabilir. İshal olan yıkıma bırakılması gibi) bilgiye ulaşmamız çok
hastaya inatla su verilmediği, sıtmanın hasta- zor oldu. Ama pes etmedik ve 21 köy ensti-
nın koluna okunmuş iplik takılarak tedavi edi- tüsünün revirlerinde çalışan doktor, hemşi-
leceğine inanıldığı bir dönemdir ve bu, yaygın re, sağlık memurları ile 7 köy sağlık kolunun
cehaletin yalnızca iki küçük örneğidir. doktorlarını bulmayı başardık. Eksikliklerimiz

72 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 73