Page 89 - ANT SANAT 12
P. 89
develerdi. Deve az yiyecekle doyar; çok yük ÖLMEZ ANA SÖZLEŞMESİ
kaldırır, ağırbaşlı, uyar ve dayanıklı hayvan-
lar olduklarından, köylerin, özellikle Elmalı ve Ölmez Ana anlaşması Avukat Haydar tara-
Korkuteli Ovaları’nın ürünlerini Antalya’ya fından 1926 yılında Manavgatlı bir Yörük-
taşıyarak sahipleri olan Yörükler bundan iyi ten derlenmiştir. Cumhuriyet öncesinde
para kazanırlardı. Ayrıca Yörüklerden kirala- Alanya ve Akseki mahkemelerinde Ölmez
nan develerle Konya’ya kadar susam nakliyatı Ana ile ilgili davalara bakıldığına dair ka-
yapılırdı. yıtlar vardır.
Develer Yörüklerin yayla ve kışlık göçleri için Bazı köy halkı otlak sahaları çok kısıtlı ol-
en emin nakil vasıtalarıydı. Devesi olmayan bir duğundan koyun, dişi keçi ve ineklerinden
Yörük göçemez, bulunduğu yerde yerleşmek bir kısmını Yörüklere bazı koşullarla ve-
zorunda kalırdı. “Gülük”, Yörükler arasında rirlerdi. Bu verdikleri hayvanlar; “Ölmez
taşıma aracı yerine kullanılan bir kelime ol- Ana” olarak Yörüklerin elinde kalır. Ara-
duğundan, örneğin sen yaylaya göçmedin mi? larındaki sözlü sözleşmeye göre; yerleşik
diye sorulan bir Yörük aracı olmadığından gö- köylü Yörük’ten her yıl her inek için on ve
çememişse “Gülüğüm yok göçemedim” derdi. her koyun veya keçi için dört kilo yağ alır.
Yörükler arasındaki konar-göçerlik geçtiğimiz Bu hayvanlardan doğacak yavruları ise
40 yılda oldukça şekil değiştirdi. Yörükler ça- aralarında ortak mal olurdu. Ancak bu ilk
ğın değişimine ayak uydurarak; soğuk sulu, çi- verilen mal hiçbir zaman ölmez, yani öl-
çekli yaylalara betondan binalar yaptılar. Kara mez kabul edilirdi. Hatta bu hayvan ölse
çadırın sayısı yok denecek kadar azaldı. Atla- veya kaybolsa bile yine Yörük, her yıl ara-
rın yerini özel otomobiller, ev eşyalarını taşı- larında kararlaştırdıkları yağı vermek zo-
yan develerin yerini göçü bir günde tamamla- runda olduğu gibi, köylünün istemesi ha-
yan traktörler aldı. linde asıl ana malı ve yavrulardan payını
geri ödemeye mecburdu.
Sonraki Yazı: Bizim Yörük Aşiretleri
antsanat
88 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 89
