Page 32 - ANT SANAT 13
P. 32
zevkine ve döneminin modasına uydurabilirdi. avlulardan birine MS 2. yüzyılda uygulanmış
Orijinal dekorasyonun büyük bir kısmı organik bahçe motifli duvar resimleri bulunur.
malzeme ile yapılıyordu. Örneğin, ikonografik
ve yazılı kaynaklardan bildiğimiz fakat günü- Geç Antik dönem ev sahipleri ise çoğunluk-
müze korunagelmeyen halılar ve perdeler, ev- la almış oldukları Klasik eğitimi (paideia) ve
lerin lüks görünümüne büyük ölçüde katkıda üst sınıf sosyal statülerini gösterebilecekleri
bulunmuş olmalıydı. Şansımıza, diğer deko- tasvirleri tercih etmişlerdir; nüfusun çoğun-
rasyon türleri korunmuştur ve bu üst sınıf ko- luğunun okuma-yazması olmadığından dolayı
nutlarının görkemli iç süslemeleri hakkında bir okur-yazarlık bir statü simgesiydi. “Klasik”
fikir sahibi olmamızı sağlamaktadır. tasvirlere örnekler olarak Homeros destanla-
Helenistik Dönem’de çoğunlukla sadece sem- rına ve Truva Savaşı’na atıflar verilebilir.
pozyumların yapıldığı ziyafet odası, çakıl mo- Tek bir elit evindeki duvar ve zemin deko-
zaikler ile boya ve stükko ile yapılan duvar ve rasyonları, odalar arasındaki hiyerarşiyi göz-
tavan süslemeleriyle zengin bir şekilde deko- ler önüne serebilir. Örneğin Sagalassos’taki
re edilmiştir. Konuklar tarafından görülen tek “Kent konağı”nın koridorları ve geçiş alanları
mekân olduğu için bu zengin süslemeler ko- mor renkli şist taşı ile döşenmişken, işlevsel
nukları etkileme amacıyla kullanılmıştır. ya da daha az erişime sahip odaların tabanları
Roma İmparatorluk döneminden itibaren, bu siyah-beyaz renkli daha mütevazı geometrik
süslemeler evin tümüne yayılmıştır ve dolayı- mozaiklerle, bekleme odaları ve ziyaretçilere
sıyla dekorasyon için harcanan para giderek açık vestibüller ise renkli taşlardan yapılmış
artmıştır. Ancak genel prensip değişmeden geometrik motifli mozaiklerle kaplanmıştır.
kalmıştır: erişime en fazla açık olan ve tem- Diğer yandan, konuklar tarafından ziyaret edi-
sili mekânlar, yani ev sahibinin zenginliğini ve len ortak mekânların, kabul odalarının ve ye-
gücünü göstermesine hizmet eden odalar, en mek odalarının tabanları mermer ya da renkli
zengin şekilde dekore edilirdi. İlgin bir şekilde, taşlardan yapılmış opus sectile ile ya da daha
Batı Anadolu’daki birçok ev sahibi “İtalyan” ince işlenmiş geometrik bezemeli mozaiklerle
dekorasyon tarzını tercih etmiştir. Bu tarz döşenmiştir.
içinde opus signinum (ezilmiş tuğla ve/veya Bunlara ek olarak, ev sahipleri heykel kolek-
seramik parçaları yüzünden kırmızı renge sa- siyonları için de yüklü miktarda para harcar-
hip olan harç tabakası içine yerleştirilmiş mer- lardı. Helenistik ve Roma İmparatorluk dö-
mer parçalardan oluşturulan) ve siyah-beyaz neminde heykeller evlerin özellikle en temsili
mozaik tabanlar büyük yer tutar. Küçük Asyalı mekânlarını süslemiştir. Koleksiyonculuk, Sa-
ev sahipleri İtalyan estetiği kurallarına sadık galassos Kent Konağında da görüldüğü üzere,
kalarak Roma dünyasına olan bağlarını ifade Geç Antik dönemde iyice gelişmiştir. Örneğin,
etmişlerdir. İtalyan tarzı süsleme ögelerine küçük bir Afrodit heykelciği, konutun kuzey
olan eğilim duvar resimlerine de yansımıştır. temsil kısmında merkezi bir konumda yer alan
Örnekler arasında Pergamon’daki “Attalos mermer kaplı çeşmeyi süslemiştir.
Evi”nde yer alan su içen kuşlar motifi (Res. Geç Antik dönem konut sahipleri heykeller va-
4) ile Efes’teki “Yamaç Ev 2” içindeki peristilli sıtasıyla yüksek eğitim düzeylerini ve sosyal
32 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 33
