Page 58 - ANT SANAT 13
P. 58
sadece bir edebiyatçı değil aynı zamanda bir ları, Yedi Deniz vd. gibi eserleri bu çerçevede
hayat adamı olarak da o kültürün içinde so- unutulmayacak çalışmalardır.
luk alıp vermiş, o zamanki adıyla Halikarnas’ta
(Bodrum) kurduğu gündelik yaşantıyla da (ba- Özellikle 1940’lardan sonra Akdeniz’in çeşitli
lıkçılık, çiftçilik, rehberlik, yazarlık, araştırma- şiirlerde, öykü, deneme ve tiyatrolarda tema
cılık…) tam bir Akdenizli kimliği ortaya koymuş, olarak işlenmesinde Mavi Anadoluculuk fikri-
orada bir ruh yaratmıştır. Ege Kıyılarından, nin payı vardır. Can Yücel “Akdeniz Yaraşıyor
Merhaba Akdeniz, Ege’nin Dibi, Anadolu Ef- Sana”da sevgilisi ile Akdeniz arasında paralel-
saneleri, Anadolu Tanrıları, Akdeniz Uygarlığı, lik kurar; “Mare Nostrum/Bizim Deniz” şiirin-
Mavi Sürgün, Aganta Burina Burinata, Uluç de de metaforik bir dille Deniz Gezmiş ile Ak-
Reis, Turgut Reis, Deniz Gurbetçileri vd. gibi deniz’i bütünleştirir. Dağlarca için Akdeniz, bir
kitaplarıyla yarattığı ruh, sonraki kuşaklarda anlığına da olsa varlığın kendisi olur: “Sessizdi
Mavi Yolculuk geleneğiyle yaşamaya devam yeryüzü / Yeryüzünde bircik Akdeniz vardı
etmiştir. Denilebilir ki, bir edebiyat kavramı / Akdeniz’de / Yalnız ikimiz.” Necati Cumalı,
olarak Akdenizlilik gerçek temsilcisini Halikar- coğrafya ile insanın birbirine olan benzerliğini
nas Balıkçısı’nda bulmuştur. Bu anlamda aşıla- Akdeniz üzerinden temellendirir: “Kenarında
mamış, aşılması da pek mümkün görünmeyen doğdum büyüdüm, / Huyum iklimine benze-
bir miras ortaya koymuştur. Burada elbette, di. / Tembelim, sıcağı severim. / Havana, su-
Balıkçı’nın yakın dostu ve mesai arkadaşı Azra yuna alıştım, / Ayrılsam hasta olurum. / Ne
Erhat’ın çabalarını da mutlaka not etmek ge- kadar güzel maviliğin Akdeniz.” Şiir örnekle-
rekir. Erhat her ne kadar roman, hikâye, şiir rini çoğaltmak mümkün ama onlar da bunla-
vs. gibi yazınsal türlerde eser vermiş olsa da ra benzer şekilde Akdeniz’in yurt oluşu veya
hazırladığı sözlüklerle, derlemelerle, imza at- olamayışı, sıcaklığı, mavisi, kardeşliği, insanı
tığı çevirilerle, kaleme aldığı gezi kitaplarıyla sarıp sarmalayan yaşama sevinci ve bazen de
Akdenizlilik kültürünün oluşmasında çok bü- “rahatlığı” bağlamında bizi duygulandıracak,
yük pay sahibi olmuştur. Onun Mavi Anadolu, düşündürecektir. Öyledir Akdeniz; Tanpınar’ı
Mavi Yolculuk, Mitoloji Sözlüğü, Troya Masal- şair yapan, Lorca’ya “davranışları ölümsüz
58 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 59
