Page 59 - ANT SANAT 13
P. 59
Latin Denizi” dedirten, Balıkçı’nın sürgünden bu suların tarihini yazmıştır. Akdeniz kıyıla-
mitolojiye yol almasını ve oradan zenginlik- rında konuşulan bütün dilleri su gibi konuşan
ler taşımasını sağlayan, Erhat’ı binlerce sayfa Oruç Reis buralıdır, kıyılardan başlayıp içeriye
içinden sahillerine ve eski uygarlıklarına yürü- yürüyen İtalyancayı edebiyat dili yapan Dante
ten denizdir. Kemal Bilbaşar’ı gizli davetlerle de; ağabeyi Oruç’un yanında korsanlık ederek
sonu belirsiz yollara düşüren, Panait Istrati’yi Akdeniz’i tanıyan ve sonra da buranın hakimi
serüvenden serüvene koşturandır. Sadece de- olan Barbaros da buralıdır, kendisinin de bir
niz değil Akdeniz’dir o. Bir yaşama biçimidir, zaman içinde yer aldığı savaşları ve şövalyeliği
kültürdür, hayata bakış açısıdır. dalga konusu yapan Cervantes de; pastoralle-
ri ve ağıtlarıyla hatırlanan Moschus da, içinde
Akdeniz sürekli çoğaltan, zenginleştiren, gü- soluk alıp verdiği her ortama biraz dost biraz
zelleştirerek değiştiren bir ruha sahiptir. Bin- yabancı olan Camus de… Uzar gider bu zincir;
lerce yılın kazanımı olan şiir, tiyatro, felsefe üstelik çağdan çağa, dilden dile, toplumdan
buradan kendisine yeni yollar çizmiştir. XXI. topluma eklendikçe eklenen halkaların hiçbiri
yy.ın şu ilk günlerinde yolu Akdeniz’e düşen diğerine yabancı değildir. İnsan, şiiri ve düşün-
biri, girdiği her sokakta, oturduğu her iske- ceyi; düşünce ve şiir de insanı doğurmuştur
le veya kahvede, konuştuğu her insanda, do- Akdeniz’de. Buffon’un “Üslup insanın ta ken-
kunduğu her taşta, yediği her zeytin tane- disidir.” dediği şey, en çok da Akdenizli sayfa-
sinde binyılların dile geldiğini fark edecektir. larda görülür.
Akdeniz anemisi, İspanyol gribi gibi hastalık-
lar da yayılmamış değildir buradan dünyaya; Hal böyle olunca…
bunu da hatırlamadan edemeyiz ama hayatın Bizim buralarda, mekânın insanı bedenen ve
ölüm kadar, ölümün hayat kadar doğal olduğu ruhen ne şekilde biçimlendireceği biraz da Ak-
bu coğrafya kendi çözümünü zamana yayarak deniz’den öğrenilir.
yine kendisi bulmuş, yaşama sevincini kaybet-
memenin ve hayata bağlı kalmanın yeni yolla- KAYNAKÇA
“Akdeniz”, Doğu Batı, sayı 34, Kasım 2005
rını daima ve daima aramıştır. Küçük bir müzik Eroler, Elif Genckal, “Mavi Anadoluculuk”, https://www.uik-
aletinden sandala, balıktan okaliptüse, yağmur- panorama.com /blog/2023/02/01/er/
dan fırtınaya, şiirden romana, hastalıktan ölü- Bradford, Ernle, Akdeniz, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul 2004
me, kâğıttan kaleme vs. buraya ne gelirse artık Braudel, Fernand, Akdeniz, Metis Yay., İstanbul 2015
buralıdır. Fernand Braudel’in dediği gibi, “Akde- Halikarnas Balıkçısı, Mavi Sürgün, Bilgi Yay., Ankara 2022
Kefeli, Emel, Edebiyat Coğrafyasında Akdeniz, 3F Yay., İs-
niz’e gelen her şey onun malı olur, Akdenizlile- tanbul 2006
şir!” Pirenne, Braudel, Bradford ve başkalarının Kemal, Bilbaşar, Denizin Çağırışı, Bilgi Yay., Ankara 1944
temas ettiği gibi, büyük göçler de yaşanmıştır Gürsel, Nedim, “Akdeniz Uygarlığı”, Akdeniz Tarihi Kültürü
bu coğrafyada; gidenler Akdenizli olarak gitmiş, ve Siyaseti: Sempozyum Bildirileri, İzmir BŞB Yay., İzmir
2016
gelenler de Akdenizli olmuştur. Bir şekilde bu- Istrati, Panait, Akdeniz, Oda Yay., İstanbul 2004
raya yolu düşen herkes tarafından “Mare Nost- Yahya Kemal, Edebiyata Dair, İFCY, İstanbul 1984
rum” diye anılmasının asal nedeni budur. Yakup Kadri, Alp Dağlarından, İletişim Yay., İstanbul 2023
Modern dünya, sanki Akdeniz’den büyümüş
gibidir. Kıtalar burada birbirinden ayrılmış, de-
nizler okyanuslara burada kavuşup karışmış,
kimi zaman süvariler kimi zaman da korsanlar antsanat
58 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 59
