Page 67 - ANT SANAT 13
P. 67
le, tarihsel, kültürel ve dinsel açılardan eşsiz yöre adı Adana olmuştur. Hitit, Kilikya, Roma-
değerleri bünyesinde barındırmaktadır. Akde- lılar; Adana yöresinde kurulmuş on medeni-
niz’de yaşayan her kavim, her medeniyet, her yetten sadece üçüdür.
topluluk bir damla bırakmış, birikip umman Adana; sadece Seyhan ve Ceyhan nehirleri-
olmuş bu kültür. Bu toprakların, bu suların in- nin deltasında verimli arazilere sahip olma-
sanlarının coşkusu, heyecanı, enerjisi ve renk- yıp, aynı zamanda ülkemizin verimli bir sa-
liliği mitolojiden çağdaş edebiyata, önemli ya- nat deltasını oluşturmaktadır. İşte bu sanat
pıtları üretmiş. Öyle bir kültür ki, binlerce yıl deltasından ulusal ve uluslararası düzeyde
boyunca ne savaşlar ne katliamlar ne de afet- edebiyatçımız, sinemacımız, tiyatrocumuz,
ler engel olabilmiş dünyaya hükmetmesine... fotoğrafçımız, müzisyenimiz ve ressamımız
Birçok medeniyet burada doğmuştur. çıkmıştır. Bu ustalar edebiyatı-sanatı evrensel
Akdeniz coğrafyası, bu coğrafyadan çıkmış doruklara taşımışlardır. Karacaoğlan, Dada-
karakterler, edebi karakterleri heyecan, tutku loğlu, Yaşar Kemal, Abidin Dino, Orhan Kemal,
ve idealleriyle binlerce yıldır birbirine bağla- Yılmaz Güney, Duran Karaca, Şahin Kaygun,
yan hikâyeler… Burada bir soru soralım: Bir Aytaç Arman, Muzaffer İzgü, Ali Püsküllüoğlu,
Akdeniz edebiyatından söz edilebilir mi? Tar- Demirtaş Ceyhun, Mehmet H. Doğan, Nihat
tışılabilir, kesin bir şey var ki, bu coğrafya- Ziyalan, Ali Özgentürk, Şener Şen ve daha ni-
dan üretilmiş edebiyatın dünya edebiyatında celerini sayabiliriz: Suna Kan, Yaşar, Kurtuluş,
önemli bir yer tuttuğudur. Feridun Düzağaç, Haluk Levent...
Akdeniz coğrafyasından çıkmış karakterlerin Bizim okuduğumuz yıllarda, adı üzerinde, Ada-
ortak özellikleri Akdenizli olmaları. Bu, hikâ- na Erkek Lisesi’ne kızları almazlardı. Şimdi alı-
yeleri birbirinden farklı dönemlerde ve farklı yorlar sanırım. Ünlü hocalarımız vardı: Patron,
yerlerde geçen edebi kahramanları birbirine Cinayet Mehmet, Dayı Sait, Ramses, Ethem
bağlayan heyecan, tutku, tezcanlılık ve idea- Aga, Zilli Zekiye, Öztürk, Paşa… Yaşları bizden
lizm, binlerce yıldır kahraman yetiştiren Akde- çok büyük ağabeylerimizle sınıf arkadaşıydık.
niz’den geliyor. Adana Erkek Lisesi’nden ünlü insan-
lar, yazarlar geçti: Nurullah Ataç, Arif Ni-
Adana’da Edebiyat hat Asya gibi birçok edebiyatçı öğret-
Adana’nın tarihi ilk çağlara (M.Ö. 3000) yılları- menlik yapmış Adana Erkek Lisesinde.
na kadar uzanmakta. Seyhan Nehri kıyısına bir Orhan Kemal (Mehmet Raşit Öğütçü), Yılmaz
konak yeri olarak kurulmuş. Hitit kaynakların- Güney, İlhan Selçuk, Turhan Selçuk, Recep
da Uru Adania olarak bahsedilmektedir. Yöre- Bilginer, İ. Agah Çubukçu, Mesut Mertcan,
de yaşayan kavimlere Danuna adı verilmiş. Bir Demirtaş Ceyhun, Hasan Hüseyin Korkmaz-
efsaneye göre, gök tanrısı Uranüs´ün Adanus gil, Faruk Tınaz, Hakkı Bulut, Aytaç Arman,
ve Sarus adında iki oğlu Adana civarına sava- Gazanfer Ündüz, Ruhi Su, Ercan Kont, Murat
şarak gelmişler, Adanus adını kendi kurdukları Kekilli, Ali Özgentürk, Cengiz Altındağ, Bü-
şehre vermiştir. Seyhan Nehri de Sarus adını lent Habora, Nihat Ziyalan, Salih Bolat Adana
almıştır. Fenikeliler, tarım ve bitki tanrılarının Erkek Lisesi’nin sinema, tiyatro, şiir, yazın ve
ismi olan Adonis´i bereketli topraklarından müzik alanında kendilerini topluma kabul et-
dolayı Adana´ya isim olarak vermiştir. Sonra tirmiş mezunlarıdır.
yöreye Çukurova adı verilmiş, ki tarihteki adı Benim kuşağımın şairi Ahmet Erhan’la işte
Kilikya´dır. 1878 yılında Osmanlılar döneminde bu lisede beraberdik. Benim gibi o da iyi top
66 Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi Muratpaşa Belediyesi Kültür ve Sanat Dergisi 67
